Azərbaycan ədəbiyyatında tənqidi realizmin ən qüdrətli nümayəndələrindən biri olan Qasım bəy Zakir, klassik poeziya ənənələrini xalq ruhu və canlı danışıq dili ilə birləşdirən ustad şairdir. Onun yaradıcılığı bir tərəfdən lirik duyğuların zərif təsviri, digər tərəfdən isə dövrün ictimai nöqsanlarına, haqsızlığa və zülmə qarşı amansız satira üzərində qurulmuşdur. Zakir, Molla Pənah Vaqifdən sonra qoşma və gəraylı janrlarını yeni zirvəyə daşımış, poeziyanı saraylardan uzaqlaşdıraraq xalqın gündəlik həyatına və dərdlərinə yaxınlaşdırmışdır.
Onun yaradıcılığında xüsusi yer tutan təmsilləri, məsələn, “Tülkü və Qurd”, “Aslan və Dovşan” kimi əsərləri vasitəsilə o, cəmiyyətdəki mənfi xüsusiyyətləri heyvanların dili ilə ustalıqla tənqid etmişdir. Şairin “Durnalar” qoşması isə vətən həsrəti və təbiət gözəlliyinin Azərbaycan poeziyasındakı ən duyğulu nümunələrindən biri hesab olunur. Zakir öz kəskin qələmi və səmimi dili ilə milli ədəbiyyatımızda realist düşüncənin kök salmasında həlledici rol oynamışdır.
