Böyük Səlcuqlu İmperiyasının ən qüdrətli vəziri və dövlət xadimi olan Nizamülmülk, sadəcə bir siyasətçi deyil, həm də dövlət idarəçiliyi elminin təməllərini atan dahi mütəfəkkirdir. Onun fəaliyyəti imperiyanın çiçəklənmə dövrünə təsadüf edir və tətbiq etdiyi islahatlar İslam dünyasında idarəçilik sistemini kökündən dəyişmişdir. Elmə və təhsilə verdiyi önəmlə o, məşhur “Nizamiyyə” mədrəsələrini quraraq dövrün ən böyük intellektual mərkəzlərini yaratmışdır.
Onun yaradıcılığının şah əsəri olan “Siyasətnamə” (və ya Siyərül-mülük), dövlət başçıları üçün bir növ yol xəritəsi və nəsihət kitabıdır. Orijinal dildə yazılmış bu traktatda o, ədalətli idarəçilik, ordunun təşkili, casusluq şəbəkəsinin önəmi və xalqın rifahı kimi fundamental mövzuları təhlil edir. Nizamülmülk üçün dövlətin varlığı yalnız ədalətlə mümkündür və o, bu fikri “Küfrlə dövlət dayana bilər, amma zülmlə yox” prinsipi ilə əsaslandırırdı. Onun irsi bu gün də həm siyasi, həm də ədəbi fikir tariximizdə müdrikliyin zirvəsi sayılır.
